Rusland Voor Eiceldonatie

Ik ben nog net 46 als ik straks beval van mijn eerste kind. Daar ben ik blij om. Het klinkt gewoon beter dan 47. En ach, het is strikt genomen maar een paar jaar ouder dan vrouwen die langs de natuurlijke weg nog een kind kunnen krijgen: 42, 43 - die vrouwen zie ik wel om me heen. 46 is ook maar een getal. Ondertussen zit ik natuurlijk wel steeds te rekenen: 63 als het kind 18 is en een schooldiploma haalt. Ik vind het vreselijk als ik daaraan denk. Ik hoop maar dat ik een fitte zestiger zal zijn, een beetje vlot. Maar goed, mijn moeder was dan weer niet oud, maar die was niet echt vlot, dus wat maakt het eigenlijk uit? Ze was wel lief. Op elke moeder is achteraf wel iets aan te merken. Ik ben straks een oude moeder, maar heel lief. Ik hoop dat dat veel goedmaakt.
Volstrekt оn behandelbaar
Deze zwangerschap is het einde van een vijftienjarige zoektocht, die begon toen ik 32 was. Ik was negen jaar samen met mijn vriend. Ik gebruikte af en toe een anticonceptiemethode, de slijmvliestest, waarmee je kunt zien of je in je vruchtbare dagen zit: als je een beetje slijmvlies tussen duim en wijsvinger doet en je kunt er draden mee trekken, zit je vlak voor je eisprong. Na een tijd zag ik dat het slijmvlies was veran-
derd. Ik was dan wel niet bezig met zwanger worden, toch baarde het me zorgen. Ik ging naar de huisarts, maar die vond het onzin. Na lang aandringen heeft hij mijn bloed laten onderzoeken, en hij kon niets vreemds ontdekken. Mijn fsh-waarde, zoals dat heet, was goed. Later las ik dat je meerdere keren in een cyclus moet prikken, steeds op een andere dag, om een volledig beeld te krijgen. Dat wist ik toen nog niet. Ik was blij met de geruststelling van de huisarts en toch voelde ik dat er iets niet goed zat. Ondertussen zat mijn relatie op een dood spoor. Ik wilde graag kinderen, maar mijn vriend zat tegen een depressie aan, die wilde niks. Van sex kwam het ook weinig. Ik dacht steeds: ja, zo raak ik niet zwanger. Ik wilde ook verder met de rest van mijn leven. Op mijn 34е heb ik het met hem uitgemaakt, daarna ben ik nooit meer ongesteld geworden. Toen geloofde de huisarts wel dat er iets niet klopte. Mijn fsh-waarde werd goed onderzocht. Ik bleek een torenhoge te hebben, tegen de honderd, terwijl een vruchtbare vrouw een waarde onder de zeven heeft. Ik was vervroegd in de overgang geraakt, zoals dat heet. De enige vorm van onvruchtbaarheid die volstrekt onbehandelbaar is. Hoe kan ik uitleggen wat dat met je doet? Ik ben opgegroeid met een beeld van mijn leven in mijn
WAT BEZIELT JE?
hoofd. Een belangrijk deel daarvan was een gezin, een man en kinderen. Opeens stond ik daar. 34, alleen en voor altijd kinderloos. Ik was heel erg in de war. Moest mezelf opnieuw uitvinden. Ik ben niet heel erg een carrièretype, ik hoef niet per se grote reizen te maken. Wat moest ik doen met de rest van mijn leven? Wat waren de mogelijkheden nog? Een man zoeken die al kinderen heeft? Maar die hebben al een moeder. Een weduwnaar? Een man zoals ik die tot dan toe bedacht had, met een kinderwens, viel nu ook af. Die zou mij niet willen. Moest ik zoeken naar een man die juist geen kinderen wil? In die periode was ook mijn moeder overleden. Ik heb een paar jaar verdwaasd aangerommeld. In shock. Ik kwam wel mannen tegen die ik leuk vond, en die mij leuk vonden, maar alles was ingewikkeld. Had hij wel kinderen? Vond ik moeilijk. Geen kinderen. Vond ik ook moeilijk. Mannen maakten sowieso geen echte kans, ik zat met zoveel zaken.
In die tijd had ik een beginnende affaire met een leuke man. Op een vrijdagavond stond hij bij mij op de stoep met een dik pak condooms. Ik kreeg spontaan een enorme huilbui. Die hele kleine kans die ik tegen beter weten in had, werd me ontnomen door die doos condooms. Die man kon er ook niks aan doen en schrok zich rot, maar ik kon hem het niet uitleggen, dat zou het allemaal nóg pijnlijker maken.
Eicel van mijn zus
Beetje bij beetje vond ik mezelf terug. Ik begon te lezen op internetfora over eiceldonatie: de enige methode voor mij om ooit zwanger te raken, was van de eicellen van een ander. Die van mij waren immers op, oud, weg. Mijn zus bood me in die tijd haar eicellen aan, maar de gynaecoloog vertelde dat alleenstaanden niet in aanmerking kwamen voor eiceldonatie. Zelf wilde ik dat toen trouwens ook niet, een alleenstaande moeder worden. Bovendien wilde ik een eventueel kind niet aandoen dat het genetisch niet van mij was, en ook nog eens geen vader had. Ik had wel wat relaties in die periode, maar niets serieus. Dat ging gewoon niet. In de jaren daarna waren er een paar belangrijke voorvallen. Mijnjongste broer kreeg zijn eerste kind, waardoor ik ineens de enige van mijn broers en zussen was die geen kind had. Ik kreeg een leuke vriend, die gesteriliseerd bleek te zijn. Weer een enorme klap. Niet lang daarna vertelde mijn ex, met wie ik negen jaar had samengewoond, dat zijn nieuwe vriendin zwanger was. Door al deze gebeurtenissen realiseerde ik me: dit grote verdriet is voor altijd.
Ik wilde actie ondernemen, weten wat er nog mogelijk was. Ik was 42. Op internet had ik gelezen over eiceldonatie in Spanje,
studentes die anoniem eicellen afstaan om wat bij te verdienen. Daar had ik wel moeite mee. Gelukkig was mijn zus nog steeds bereid eicellen af te staan. Ze was 40, dus die tijd begon ook te dringen. Toen leerde ik mijn nieuwe vriend kennen. Hij was een paar jaar jonger, 35. Na een halfjaar vroeg ik hem of hij mee wilde doen. Eiceldonatie, en dat hij dan de vader was. In 2006, ik was
inmiddels 43, hebben we een poging gedaan met mijn zus. Maar ze had geen goede respons. De poging resulteerde in één embryo, maar zwanger raakte ik niet. Daarmee was die optie verkeken. Mijn vriend wilde wel door, maar hij wilde geen anonieme eiceldonor. De weg naar Spanje was daarmee afgesloten. Ik moest zelf iemand vinden. Ik heb advertenties gezet in bladen, maar uiteindelijk heb ik een eiceldonor gevonden via internet. Mijn donor was bezig met icsi - een speciale vorm van ivf - om haar tweede kind te maken. Bij eerdere pogingen had ze steeds zoveel eicellen geproduceerd - twintig per keer - dat ze had besloten ze met mij te delen. We hebben samen een poging gedaan, maar die keer had ze er maar tien. Vijf voor haar en vijf voor mij. Maar we waren geen van beiden zwanger. De arts adviseerde haar daarop dat ze moest stoppen met het delen van haar eicellen, dat ging ten koste van haar eigen kansen. Gelukkig is het de keer daarop gelukt bij haar, anders had ik me heel schuldig gevoeld.
Dan maar een anonieme donor
Ik was inmiddels al aardig oud: 44, nee, 45. In het begin denk je dat het snel zal gaan. Ik was 43 bij de eerste poging, dat is niet heel uitzonderlijk. In het Medisch Centrum Utrecht behandelen ze tot 45, dus je denkt: dat is nog te verkopen. Twee collega's raakten zwanger, een was 41, de ander 43. Ik voelde me niet extreem.
Maar goed, ik was inmiddels wel 45, ik wilde nu wel naar Spanje. Dan maar een anonieme eiceldonor. Mijn vriend was terughoudend. Een eicel van mijn zus, daar kon hij mee leven. Een vrouw van internet had hij al lastiger gevonden. Een anonieme donor vond hij heel moeilijk, maar hij stemde uiteindelijk toch toe. De relatie stond onder druk. We hadden veel ruzie in die tijd. Ik ging al roepen: dan doe ik het wel alleen. Maar dat wilde ik natuurlijk ook liever niet.
We hebben een poging gedaan in Spanje. We hadden goede embryo's, maar er was geen innesteling. Het was drie keer mislukt, ik begon te denken dat het aan mij lag. Maar ik was al drie keer zo dicht in de buurt van een zwangerschap geweest, dat ik het niet los kon laten. In België heb ik me helemaal laten onderzoeken: mijn baarmoeder, een mri van mijn buik, een hartfilm, een
'Natuurlijk zit ik steeds te rekenen: ik ben 63 als mijn
dochter 18 is. Ik hoop maar dat ik een fitte, vlotte zestiger zal zijn'
-JAN 65
WAT BEZIELT JE?
mammografie - alles was goed. Dus ik kreeg groen licht voor nog een behandeling met eiceldonatie.
Toen trok mijn vriend aan de rem. We hadden elk weekend ruzie. Hij wilde eerst onze relatie weer op de rails krijgen. Bovendien vreesde hij een eindeloze reeks behandelingen en torenhoge schulden om dat allemaal te betalen. Ik snapte hem wel, maar ik was 45. We gingen uit elkaar, ik wilde geen tijd meer verliezen. Nu was ik opeens alleenstaand. De arts in België wilde mij daardoor niet langer zonder meer begeleiden bij een behandeling in het buitenland. Ik moest eerst langs een psychiater, maar die vond het ondoordacht wat ik aan het doen was. Hij wilde dat ik er eerst langer over zou nadenken. Wéér had ik een paar maanden verloren.
Opgeven was nu geen optie meer, dus ben ik op eigen houtje naar het buitenland gegaan. Ik moest inmiddels de pogingen helemaal zelf gaan betalen. Spanje was daarom te duur geworden. In Sint-Petersburg vond ik een kliniek waar ze embryo-adoptie aanboden. Een bevruchte eicel dus, van zowel een anonieme eicel- als zaaddonor. In Spanje kost een eicel al gauw 10.000 euro, in Sint-Petersburg 4.000, exclusief de reiskosten. Online heb ik een afspraak gemaakt. Ze vertelden me dat ik een kans had van 70 procent om in een poging zwanger te raken.
Eén Engelssprekende arts
In juni begon ik met de arts te mailen, in augustus had ik de eerste afspraak in Sint-Petersburg. Ik met mijn zus erheen. Gesprek, dossier bespreken, echo maken. Je mag zeggen welke lengte, kleur ogen, opleiding, maar dat kon me allemaal weinig schelen. Ik heb het aan hen overgelaten. Ik heb zelf blauwe ogen, en het enige dat ik weet is dat ik een kind met blauwe ogen krijg, of grijs. Het was heel bijzonder om daar te zijn, zo'n andere omgeving en een taal waar ik geen woord van versta. Maar de kliniek leek op de kliniek in Spanje. Alles zat keurig in de verf en de behandelkamers en alle apparatuur zagen er modern uit. Ik had een heel jonge arts, die heel goed Engels sprak. Voor de rest kon ik er niemand verstaan. Ik moest thuis beginnen met de hor-moonkuur, en een Nederlands ziekenhuis bereid vinden om op echos te kijken of ik goed op die hormonen reageerde. Ik heb een beetje moeten smokkelen. Ik heb gewoon een afspraak gemaakt en pas toen ik binnen was de arts gevraagd of ze mee wilde werken. Dat vond ze niet leuk. Maar goed, alles was in orde, toen ben ik weer naar Rusland gevlogen, waar twee embryo's voor me klaar lagen. Vijf dagen oud, al flink aan het celdelen, en die hebben ze geplaatst. Die poging mislukte ook.
Grote teleurstelling natuurlijk, én 4000 euro weg die ik had geleend met een doorlopend krediet. Maar ik had 70 procent kans gehad, dus ik moest het gewoon nog een keer proberen. Twee maanden later vloog ik weer naar Rusland. Deze keer had ik wel tijdig om medewerking gevraagd van de Nederlandse arts, maar zij waarschuwde me dat het de laatste keer was. u Hierna willen
In Spanje kost
een eicel al gauw io.ooo euro, in
Sint-Petersbur
4000, exclusie

we je niet meer zien," zei ze. In die tijd heb ik zoveel gelogen op mijn werk. Al die echo's, afspraken in het ziekenhuis, en de reizen naar Spanje, België en Rusland. Ik deed zoveel mogelijk in mijn vrije tijd, maar toch moest ik vaak een verhaal verzinnen. Ik wilde ze niet vertellen waar ik mee bezig was. Ik vond het te kwetsbaar, ik wilde niet in dat hokje 'ongewenst kinderloos' gestopt worden als het niet zou lukken. Als iedereen het weet, ben je nog zieliger.
Uitstekende zwangerschap
Nou, en nu ben ik zwanger. 39 weken al. Het is een meisje. Ik sta op het punt te bevallen. Toen ik op mijn werk vertelde dat ik zwanger was, was er niemand die vreemd opkeek. Ik heb ze alleen verteld dat het niet van mijn laatste ex is. Ze speculeren wel over wie de vader is, maar niemand die vraagt: is het van ivf? Laat staan eiceldonatie. Het komt niet eens bij ze op. Ik heb een uitstekende zwangerschap achter de rug. De kans op complicaties als gevolg van een hoge leeftijd valt enorm mee. En als je eenmaal zwanger bent, telt je leeftijd of het feit dat het kind genetisch niet van jou is, niet meer. Het maakt niets uit. De gynaecoloog die mijn zwangerschap begeleidt, heeft mijn hele verhaal ter kennisgeving aangenomen. Voor hem ben ik gewoon een oudere zwangere vrouw met een iets verhoogde bloeddruk. Geen woord over mijn leeftijd, de hele zwangerschap niet. In Nederland vinden artsen 45 jaar de grens. Daarboven vinden ze dat ze je eigenlijk niet meer moeten helpen om zwanger te worden. Dat is de natuur, zeggen ze. Dezelfde artsen adviseren vrouwen om tot hun 50е anticonceptie te gebruiken.
Er gaan wel stemmen op om de leeftijd voor eiceldonatie naar 50 te verhogen. Dat zou mooi zijn. Natuurlijk vind ik niet dat iedereen boven de 45 een kind moet krijgen. Ik had het ook niet zo bedacht, dat ik pas op mijn 46е moeder zou worden, het waren de omstandigheden die het veroorzaakten. Gaandeweg verleg je je grenzen. Nog steeds. De baby is er nog niet eens en ik moet eerlijk bekennen dat ik weieens denk: ach, er kan er straks nog wel een achteraan. Heel hebberig vind ik dat van mezelf, maar eigenlijk ook zo gewoon om nog een tweede kind te willen.
Ik ben natuurlijk alleen, dat maakt het voor mij wel anders. Mijn ex is wel betrokken bij de zwangerschap. Hij maakt foto's van mijn buik. Hij gaat mee naar de controles. En als de bevalling begint, brengt hij me naar het ziekenhuis. Verder red ik me wel. Als ik maar een beetje kan lopen na de bevalling, dan komt het goed. Of zie ik het nu te rooskleurig? Ik denk heus weieens: had ik dit wel moeten doen? Hoe zal het zijn voor mijn kind, zonder mogelijkheid om haar genetische roots te achterhalen en zonder vader in haar leven? Een man vinden is voorlopig moeilijk. Nu ben ik dik en zwanger, en straks, als het kindje er is, heb ik veel minder tijd om er een te zoeken. Het mooiste zou zijn als ik een man vindt die een vaderfiguur wil zijn. Als de druk van het willen hebben van een kind weg is, lukt het me straks misschien om weer een gewone relatie te beginnen. Maar eerst gaat alle tijd nog even naar mijn dochter.'
66 JAN